Προοπτικές - Οφέλη του Δικτύου

Προοπτικές - Οφέλη από τη Λειτουργία του Δικτύου

Αν και τα ερευνητικά αντικείμενα με τα οποία ασχολείται το δίκτυο έχουν άμεση σχέση με την εκπαιδευτική διαδικασία των συμμετεχόντων Τμημάτων του Πανεπιστημίου μας, αυτή η ερευνητική κατεύθυνση δεν είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένη στο Πανεπιστήμιό μας. Ένας κύριος λόγος είναι η έλλειψη επαρκούς φασματοσκοπικού εξοπλισμού για τον δομικό χαρακτηρισμό των φυσικών ή συνθετικών προϊόντων στο Πανεπιστήμιό μας. Οι ερευνητές του Δικτύου, και όχι μόνο αυτοί, αποστέλλουν τα δειγματά τους για ανάλυση σε συνεργάτες σε άλλα Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα της Ελλάδος ή του Εξωτερικού. Το Κέντρο Ενόργανης Ανάλυσης και τα πρόσφατα αποκτήματά του είναι σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Φιλοδοξία του Δικτύου είναι να επιτύχει να προσελκύσει χρηματοδότηση και να εξοπλιστεί με σύγχρονη οργανολογία. Αυτό θα αποτελέσει εφαλτήριο για την αλματώδη πρόοδο στην έρευνα σε αυτό το πεδίο και άλλα συναφή, καθώς και την παροχή υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης των φοιτητών.

Η μελέτη και η γνώση της ελληνικής χλωρίδας είναι βασική κατεύθυνση της προπτυχιακής και μεταπτυχιακής εκπαίδευσης των Βιολόγων, ενώ, ειδικότερα, η γνώση των φαρμακευτικών φυτών είναι απαραίτητη στους Φαρμακοποιούς αλλά και στους Ιατρούς. Μεγάλος αριθμός προπτυχιακών και μεταπτυχιακών μαθημάτων στα Τμήματα Χημείας και Φαρμακευτικής πραγματεύονται τη χημεία, σύνθεση, δομικό χαρακτηρισμό και ανάλυση των φυσικών προϊόντων. Επομένως, η ενδυνάμωση και ανάπτυξη του Δικτύου ΒΙΟΦΛΟΡΑ αναμένεται ότι θα συνεισφέρει στην αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Άμεση επίδραση θα έχει στην παρεχόμενη μεταπτυχιακή εκπαίδευση-αφενός μεν θα αυξηθεί ο αριθμός των μεταπτυχιακών φοιτητών και υποψηφίων διδακτόρων που θα εμβαθύνουν στη γνώση και την έρευνα των φυτικών φυσικών προϊόντων, αφετέρου ο κύκλος διαλέξεων από μέλη του Δικτύου αλλά και προσκεκλημένους εξωτερικούς συνεργάτες θα βελτιώσει την εκπαιδευτική διαδικασία και θα τονώσει το ενδιαφέρον των φοιτητών. Η ενδυνάμωση του δικτύου θα εμπλουτίσει τόσο το Βοτανικό Μουσείο (Herbarium) όσο και τον Βοτανικό Κήπο του Πανεπιστημίου Πατρών. Αυτοί οι δύο θεσμοί χρειάζονται ενίσχυση γιατί αποτελούν συγκριτικά πλεονεκτήματα του Πανεπιστημίου που θα ανανεώσουν την προπτυχιακή διδασκαλία (ιδιαίτερα στα Τμήματα Βιολογίας και Φαρμακευτικής) αλλά και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής (μέσω επισκέψεων σχολείων και άλλων σύγχρονων μουσειοπαιδαγωγικών δράσεων). Επιπλέον, η συνεχής αλληλεπίδραση των διαφορετικών ερευνητικών ομάδων θα αποτελέσει ερέθισμα και κινητήριο μοχλό για μακροπρόθεσμες αλλαγές στην εκπαιδευτική διαδικασία, π.χ. αλλαγή της διδασκόμενης ύλης ή εισαγωγή νέων μαθημάτων.

Σε ερευνητικό επίπεδο, τα οφέλη θα είναι προφανή στον τομέα της ανακάλυψης και της ανάπτυξης νέων βιοδραστικών μορίων. Η στενή συνεργασία ερευνητικών ομάδων με διαφορετικό υπόβαθρο και τεχνογνωσία εγκυάται την επιστημονική πληρότητα των αποτελεσμάτων/προϊόντων. Η βιβλιοθήκη εκχυλισμάτων και φυσικών προϊόντων που θα δημιουργηθεί θα αποτελέσει αναμφισβήτητα πόλο έλξης συνεργατών, κυρίως στον τομέα της αποτίμησης των βιολογικών δράσεων. Η μελέτη των φυσικών προϊόντων υπήρξε παραδοσιακά ένας από τους τρόπους ανακάλυψης νέων φαρμάκων στα ερευνητικά κέντρα και στις φαρμακευτικές εταιρείες, και ως εκ τούτου έλκει το ενδιαφέρον αυτών. Ευελπιστούμε ότι το ερευνητικό δυναμικό που θα εκπαιδευτεί σε αυτό το πεδίο μακροπρόθεσμα θα συνεισφέρει και στην ανάπτυξη της έρευνας στις εγχώριες φαρμακοβιομηχανίες.

Η ενίσχυση αυτής της ερευνητικής δραστηριότητας στο Πανεπιστήμιο Πατρών την παρούσα χρονική στιγμή επιβάλλεται και για άλλους λόγους, κυριότεροι εκ των οποίων ο μεγάλος κίνδυνος εξαφάνισης πολλών σπάνιων και ενδημικών φυτών αλλά και ο κίνδυνος να χαθεί η ελληνική προφορική παράδοση χρήσης των βοτάνων για θεραπευτικούς σκοπούς (εθνοφαρμακολογική χρήση) και γενικότερα μέσα στις κοινωνίες (εθνοβοτανική χρήση). Συναισθανόμενοι αυτήν την ανάγκη δράσης, οι δράσεις του δικτύου ΒΙΟΦΛΟΡΑ θα στοχεύουν και στη ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα περιβάλλοντος και σεβασμού της βιοποικιλότητας και της προφορικής παράδοσης. Υπάρχει επίσης η πρόθεση τα μέλη του Δικτύου (κυρίως από τα Τμήματα Βιολογίας, Φαρμακευτικής και Ιατρικής) να επεκτείνουν τη συνεργασία τους και σε νέα πεδία, όπως η εθνοφαρμακολογία και η εθνοβοτανική, τα οποία δεν καλύπτονται από το Πανεπιστήμιό μας.

Η καταγραφείσα στροφή στις δυτικές κοινωνίες σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής εκδηλώνεται με αύξηση της λήψης φυτοθεραπευτικών μέσων, συμπληρωμάτων διατροφής, φυτικών καλλυντικών, και καινοτόμων τροφίμων, π.χ. «βιολειτουργικών». Άμεση συνέπεια είναι η ανάπτυξη νέων βιοτεχνικών και βιομηχανικών κλάδων και η δημιουργία νέων επιχειρηματικών ευκαιριών στον ελληνικό χώρο στους τομείς της γεωργίας, των τροφίμων, φαρμάκων και καλλυντικών. Από την άλλη υπάρχει έντονη η ανάγκη σωστής και έγκυρης ενημέρωσης του κοινού με σκοπό την προστασία του από προϊόντα κακής ποιότητας και μηδενικής αποτελεσματικότητας. Το δίκτυο ΒΙΟΦΛΟΡΑ θα μπορούσε να συνεισφέρει σε αυτήν την ευκαιρία για ανάπτυξη της περιφέρειας και της χώρας μας με τα προϊόντα της ερευνάς του, με το νέο ερευνητικό δυναμικό που θα παράξει, τη διασύνδεση με επιχειρήσεις, κρατικούς φορείς και αγροτικούς συνεταιρισμούς, αλλά και με την συνετή και έγκυρη ενημέρωση που θα προσφέρει και με τις προτάσεις και παρεμβάσεις του.